اقدام پژوهی ارتقای یادگیری مراحل تقسیم دو رقمی با کارپوشه عملکردی ریاضی چهارم

با ورود دانش‌آموزان به پایه چهارم ابتدایی، ماهیت مفاهیم ریاضی از حالت شهودی و بسیار ساده پایه‌های قبل به سوی مفاهیم مجردتر، الگوریتم‌های چندمرحله‌ای و ساختارهای انتزاعی حرکت می‌کند.

یکی از بارزترین و در عین حال چالش‌ برانگیزترین سرفصل‌های این پایه، مبحث تقسیم بر عددهای دو رقمی در فصل سوم کتاب ریاضی است. دانش‌آموزان غالباً به دلیل ناتوانی در تخمین دقیق رقم‌های خارج‌قسمت، ناهماهنگی در اجرای پیاپی عملیات‌های ضرب و تفریق و عدم درک موقعیت مکانی باقی‌مانده‌ها، دچار نوعی درماندگی آموزشی و اضطراب شدید می‌شوند.

این پژوهش در قالب یک طرح اقدام‌پژوهی جامع، با هدف رفع این اختلال یادگیری و تثبیت گام‌به‌گام مراحل تقسیم از طریق طراحی، پیاده‌سازی و کاربست کارپوشه عملکردی به اجرا درآمده است. کارپوشه عملکردی به عنوان سازوکاری پویا، نه تنها ابزاری برای سنجش و بایگانی تکالیف، بلکه بستری هدایت‌شده برای واکاوی خطاهای شناختی، ثبت فرایند حل مسئله و ارائه بازخوردهای توصیفی سازنده به شمار می‌رود.

در این بخش، اقدام‌پژوهی با عنوان ارتقای یادگیری مراحل تقسیم دو رقمی با کارپوشه عملکردی در قالب فایلی 15 صفحه‌ای ارائه شده است. این فایل در دو فرمت ورد و پی‌دی‌اف تهیه و تنظیم شده و قابلیت ویرایش نیز دارد.

اهداف اقدام پژوهی:

✅ درک مفهوم تقسیم بر عددهای دو رقمی به عنوان گسترشی از تقسیم بر عددهای یک‌رقمی.
✅ توانایی تخمین و برآورد هوشمندانه رقم خارج‌قسمت با استفاده از تکنیک تقریب زدن مقسوم‌علیه.
✅ تسلط بر الگوریتم مرحله‌به‌مرحله تقسیم شامل انجام ضرب، تفریق و انتقال رقم بعدی مقسوم.
✅ به کارگیری دقیق قاعده مقایسه باقی‌مانده با مقسوم‌علیه در هر مرحله برای اطمینان از درستی.
✅ درک و کاربرد رابطه معکوس ضرب و تقسیم جهت راستی‌آزمایی و کنترل پاسخ‌های به دست آمده.