اقدام پژوهی رفع بدفهمی دانش‌آموزان در درک مفهوم کسر با دست‌ورزی کاغذ ریاضی چهارم

مفهوم کسر یکی از اساسی‌ترین، کلیدی‌ترین و در عین حال چالش‌برانگیزترین مباحث در برنامه درسی ریاضی دوره ابتدایی به‌ویژه در پایه چهارم به شمار می‌رود. تسلط بر مفاهیم بنیادین کسر، پیش‌نیاز قطعی و بی‌چون‌وچرای یادگیری مباحث پیشرفته‌تر نظیر جمع و تفریق کسرها، اعداد مخلوط، نسبت، تناسب و اعداد اعشاری در پایه‌های تحصیلی بالاتر است.

تجارب آموزشی و مشاهدات بالینی در کلاس‌های درس نشان می‌دهد که تعداد قابل توجهی از فراگیران در بدو ورود به فصل دوم کتاب ریاضی پایه چهارم دبستان، دچار کژفهمی‌ها و بدفهمی‌های شناختی ریشه‌داری پیرامون معنای ذاتی کسر و پیوند میان نماد، جزء و کل هستند.

پژوهش حاضر با هدف شناسایی، ریشه‌یابی و رفع این بدفهمی‌های مفهومی در درس اول فصل دوم کتاب درسی، یعنی مبحث شناخت کسرها از صفحه 26 تا 29، با به‌کارگیری رویکرد دست‌ورزی خلاقانه کاغذ طراحی و اجرا شده است.

در این بخش، اقدام‌پژوهی با عنوان رفع بدفهمی دانش‌آموزان در درک مفهوم کسر با دست‌ورزی کاغذ در قالب فایلی 17 صفحه‌ای ارائه شده است. این فایل در دو فرمت ورد و پی‌دی‌اف تهیه و تنظیم شده و قابلیت ویرایش نیز دارد.

اهداف اقدام پژوهی:

✅ درک عمیق مفهوم کسر به عنوان رابطه‌ای معنادار میان بخش و کل واحد.
✅ نهادینه‌سازی شرط برابری و هم‌اندازه بودن قطعات در نمایش انواع کسرها.
✅ تشخیص و تمایز صحیح جایگاه و کاربرد صورت و مخرج در نمادهای کسری.
✅ رفع کژفهمی رایج در پذیرش شکل‌ها و تقسیم‌بندی‌های نابرابر به عنوان کسر.
✅ توانایی ساخت مدل‌های فیزیکی کسر با تکنیک تا کردن و برش دقیق کاغذ.