اقدام پژوهی استفاده از الگوهای کاغذی برای درک بهتر مساحت لوزی ریاضی پنجم

پژوهش حاضر از نوع اقدام‌پژوهی یا پژوهش در عمل مشارکتی است که با رویکرد سازنده‌گرایی، نظریه رشد شناختی پیاژه و یادگیری مبتنی بر دست‌ورزی طراحی شده و هدف آن حل بحران یادگیری سطحی و بهبود معنادار درک مفهومی دانش‌آموزان پایه پنجم ابتدایی در محاسبه مساحت لوزی بوده است.

در مرحله نخست و بر اساس سنجش تشخیصی آغازین، مشخص گردید که اکثریت قریب‌به‌اتفاق دانش‌آموزان لوزی را به‌صورت مجزا و بدون ارتباط با متوازی‌الاضلاع و مستطیل تحلیل می‌کنند و درک روشنی از نقش بنیادین قطرهای عمود بر هم ندارند.

در پاسخ‌گویی به مسائل، دانش‌آموزان به دلیل عدم ادراک چرایی تقسیم حاصل‌ضرب قطرها بر عدد دو، پیوسته فرمول مساحت لوزی را با محیط آن، مساحت متوازی‌الاضلاع یا مساحت مستطیل خلط می‌کردند. این مسئله نشان‌دهنده گسست عمیق میان بازنمایی عینی و بازنمایی نمادین در ذهن فراگیران بود؛ به‌طوری‌که ریاضیات به‌جای یک نظام منطقی و شهودی، به مجموعه‌ای از دستورالعمل‌های مبهم و مکانیکی تبدیل شده بود.

در این بخش، اقدام‌پژوهی با عنوان استفاده از الگوهای کاغذی برای درک بهتر مساحت لوزی در قالب فایلی 16 صفحه‌ای ارائه شده است. این فایل در دو فرمت ورد و پی‌دی‌اف تهیه و تنظیم شده و قابلیت ویرایش نیز دارد.

اهداف اقدام پژوهی:

✅ تعمیق درک مفهومی دانش‌آموزان از فرمول مساحت لوزی به جای حفظ کردن مکانیکی آن.
✅ تبدیل مفهوم انتزاعی مساحت لوزی به تجربه‌ای عینی و ملموس از طریق ساخت، تا زدن و برش.
✅ تقویت توانایی دانش‌آموزان در شناسایی قطرهای لوزی و درک نقش آن‌ها در محاسبه مساحت.
✅ آشنا کردن دانش‌آموزان با دلیل تقسیم حاصل‌ضرب قطرهای لوزی بر دو.
✅ افزایش مهارت تجسم فضایی، تجزیه و ترکیب شکل‌های هندسی در دانش‌آموزان.