آبتاز سونامی

آبتاز یا سونامی به مجموعه‌ای از امواج بسیار بزرگ و نیرومند گفته می‌شود که در اثر جابه‌جایی ناگهانی حجم عظیمی از آب دریا یا اقیانوس به وجود می‌آیند. واژه «سونامی» از زبان ژاپنی گرفته شده و به معنی «موج بندر» است، زیرا این امواج هنگام رسیدن به سواحل و بنادر بیشترین قدرت و ارتفاع خود را نشان می‌دهند. برخلاف موج‌های معمولی که بر اثر وزش باد ایجاد می‌شوند، سونامی نتیجه وقوع پدیده‌هایی مانند زمین‌لرزه، فوران آتشفشان، رانش زمین یا برخورد شهاب‌سنگ به آب است. سرعت حرکت این امواج در آب‌های عمیق ممکن است به بیش از ۸۰۰ کیلومتر در ساعت برسد که تقریباً برابر با سرعت یک هواپیمای مسافربری است. با وجود این سرعت زیاد، ارتفاع موج در اقیانوس معمولاً کم است و کشتی‌ها متوجه عبور آن نمی‌شوند. اما هنگامی که موج به نزدیکی ساحل می‌رسد، سرعت آن کاهش یافته و ارتفاعش به چندین متر یا حتی ده‌ها متر افزایش پیدا می‌کند. به همین دلیل سونامی یکی از خطرناک‌ترین بلایای طبیعی جهان به شمار می‌رود و می‌تواند در مدت کوتاهی خسارت‌های بسیار گسترده‌ای به انسان، محیط زیست و زیرساخت‌ها وارد کند.