محراب مساجد برای جهت‌یابی

در معماری اسلامی، یکی از مهم‌ترین اصول، توجه به جهت قبله است. مسلمانان در سراسر جهان هنگام نماز باید رو به سمت خانه خدا در مکه (کعبه) بایستند. به همین دلیل، از همان قرون اولیه اسلام، معماران اسلامی تلاش کردند در ساخت مساجد، نشانه‌ای ثابت و مشخص برای تعیین این جهت قرار دهند. این نشانه همان محراب است. محراب نه تنها یک عنصر تزئینی در مسجد نیست، بلکه یک ابزار دقیق برای تعیین جهت نماز محسوب می‌شود. اهمیت آن به حدی است که می‌توان گفت بدون محراب، نظم فضایی مسجد و هماهنگی صفوف نمازگزاران دچار مشکل می‌شود. در واقع محراب، قلب جهت‌گیری در مسجد است و نقش آن فراتر از زیبایی‌شناسی بوده و کاملاً کاربردی، دینی و علمی است.