اقدام پژوهی تقویت درک رابطه بین جمله‌های یک الگوی عددی ریاضی ششم

یکی از مفاهیم کلیدی و محوری در برنامه درسی ریاضی پایه ششم دبستان، مبحث الگوهای عددی و کشف روابط بین جملات آن است که به عنوان دروازه ورود به دنیای تفکر جبری شناخته می‌شود.

در پژوهش حاضر که در قالب اقدام‌پژوهی انجام شد، مسئله ضعف شدید گروهی از دانش‌آموزان پایه ششم در کشف رابطه بین شماره شکل/جمله و مقدار عددی آن در درس 1 از فصل اول کتاب ریاضی ششم مورد بررسی قرار گرفت.

مشاهدات اولیه و نتایج ارزیابی‌های تشخیصی نشان داد که دانش‌آموزان در مواجهه با الگوهای غیرخطی یا الگوهای دارای مقدار ثابت به شدت دچار سردرگمی می‌شوند و به جای استفاده از تفکر ساختاری و تفکر بصری، به روش‌های ناکارآمدی مانند شمارش انگشتی، حدس و خطای تصادفی و یا صرفاً یافتن اختلاف بین دو جمله متوالی پناه می‌برند که این امر کارآیی آن‌ها را در یافتن جملات با رتبه‌های بالا  به صفر می‌رساند.

این پژوهش با هدف طراحی، اجرا و ارزیابی یک بسته مداخله‌ای چندبعدی شامل مدل‌سازی با دست‌سازه‌های ملموس، تکنیک تفکر تجسمی و هندسی کردن الگوها، بازی‌وارسازی روند آموزش، آموزش معکوس و یادگیری مشارکتی و همتا‌سازی انجام شد.

در این قسمت، اقدام پژوهی با عنوان تقویت درک رابطه بین جمله‌های یک الگوی عددی به صورت یک فایل 11 صفحه ای آورده شده است. این فایل در دو قالب ورد و پی دی اف تهیه و تنظیم شده و امکان ویرایش آن وجود دارد.

اهداف اقدام پژوهی:

✅ تقویت توانایی تفکر جبری و بهبود درک رابطه صریح بین جمله‌های الگوهای عددی و هندسی.
✅ انتقال دانش‌آموزان از سطح تفکر عینی  به سطح تفکر نیمه‌انتزاعی و انتزاعی.
✅ افزایش جذابیت درس ریاضی و کاهش اضطراب ناشی از حل مسائل پیچیده.
✅ توانمندسازی دانش‌آموزان در شناسایی سریع الگوهای خاص نظیر اعداد زوج، اعداد فرد، مضارب اعداد و الگوهای مربعی و مثلثی.